ⓘ Kırım Tatar diasporası

                                     

ⓘ Kırım Tatar diasporası

Kırım Tatar Diasporası 1783te Rus Imparatorluğunun Kırımı ilhak etmesine dayanır. 1783ten 1917e kadar dalgalar halinde bir dizi göç için zorlandılar. Rus sömürgelestirme politikalarının sonucu olarak büyük ölçüde onların sosyal ve ekonomik yasam ile bağları koptu.

Sovyetler Birliği, II. Dünya Savasının ortasında, Nazi Almanyasına yardım ettikleri gerekçesiyle, Kırım Tatarlarını bu bölgeden sürmesi, onlara uygulanan zorunlu göçlerin en sonuncusuydu. Bu nüfus için genelde, diasporadan ziyade sürgüne gönderilen bir toplum olarak bahsedilir.

1941, 1942 ve 1944 yıllarında SSCB yönetiminin kararıyla "Nazilere yardım etmeleri dolayısıyla" Almanlar, Ermeniler, Bulgarlar, Yunanlar, Italyanlar, Macarlar ve Rumenler gibi Kırım Tatarları da Kırım’dan sürgün edildiler. Glasnost ve Perestroyka politikalarının sonuçlarından biri olarak 15 Kasım 1989’da SSCB Yüksek Sovyeti, Kırım Tatarları ile diğer halkların sürgününü kınadı, "yasa dısı ve cinai" olarak kabul etti. 1990 yılından itibaren Kırım Tatarlarının Kırım Yarımadasına dönüsleri kısmen de olsa basladı.

16 Mart 2014’te yapılan ve dünya ülkeleri tarafından tanınmayan referandumun neticesinde gerçeklestirilen Kırım’ın Rusya’ya katılımından sonra sürgün edilen halkların itibarlarını iade etme süreci basladı. 21 Nisan 2014’te Rusya Federasyonu Devlet Baskanı Vladimir Putin," Ermeni, Bulgar, Yunan, Italyan, Kırım Tatar ve Alman Halklarının Itibarlarının Iadesi Edilmesini ve Bu Süreçte Devlet Desteğinin Gösterilmesini” öngören 268 No’lu kararnameyi imzaladı. 11 Ağustos 2014’te Rusya Federasyonu Hükûmeti’nin kararıyla" Kırım Cumhuriyeti ile Sivastopol Sehrinin Sosyo-Ekonomik Gelistirilmesi” adlı federal program kabul edildi. 2022’ye kadar uygulanması planlanan program, Kırım Tatarlarının ve Kırım’ın sürgün edilen diğer halklarının sosyo-ekonomik, millî-kültürel ve manevî gelisimini, cumhuriyette milliyetler arasında iliskilerin uyumlu hale getirilmesini öngören bir takım önlemleri içermektedir. 18 Mayıs, Kırım Cumhuriyeti’nde "sürgün kurbanlarını anma" günüdür. Bu tarih, 1993’te Kırım Yüksek Sovyeti’nin kararıyla belirlenmisti. 3 Mart 2015’te ise Kırım Cumhuriyeti kararıyla Kırım’ın çok uluslu halkının kaderinin ayrılmazlığı ve anı günü olarak kabul edildi.

                                     

1. Dıs bağlantılar

  • Kırım Tatar Halk Meclisi
  • Tatar.Net
  • Kırım Tatarları - H. B. Paksoy1 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Uluslararası Kırım Komisyonu19 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Vatan KIRIM 21 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.