ⓘ Vize

                                     

ⓘ Vize

Vize, bir ülkeye girmek veya bir ülkeden çıkmak için yetkili makamlardan alınması gerekli izin.

Vize, pasaporta, onu kullanarak ülkeye girilebilmesi için yapılan onaydır. Belgeyi geçerli sayma ve giris çıkısta sorun olmadığını belirtir. Pasaportu veren otoriteyi yani devleti tanıma anlamı da tasır. Yabancıların Türkiyeye girisinde pasaport dısında giris vizesi de gereklidir. Umuma mahsus yabancı pasaportlara vize vermeye valilikler veya onların izniyle emniyet müdürlükleri ve kaymakamlıklar, yurt dısında ise konsolosluklar yetkilidir. Uygulamada sınır kapısında vize almaya bandrol vize denir. Bandrol vize harçlarını Dısisleri Bakanlığı belirler. Bununla birlikte yabancıların Türkiyeye girislerinde pasaport ve vize denetimi Emniyetin, yani Içisleri Bakanlığının denetimindedir. Vize, ikamet veya çalısma hakkı vermez, sadece geçici bir süre kalma hakkı sağlar. Üç tür vize vardır: Tek giris vizesi bir yıl, sadece bir giris için, sayısız giris vizesi birden çok giris için, transit vizesi baska ülkelere gitmek için Türkiyeden geçmek üzere tek transit ve çift transit -gidis dönüs-lidir. Türkiyeye dönüs vizesi yabancılara verilir, süresi bir yıldır. Ikamet tezkereli yabancılardan bu vize aranmaz, buna "vize bağısıklığı" denir. PKye göre, emniyet izniyle, uçaktan uçağa aktarmalarda yabancılar havaalanı dısına çıkabilir. Genelde iki devlet arasında vize anlasmaları yapılır. Ancak vize uygulamaları veya vize muafiyeti tek taraflı da olabilir. Avrupa Birliği ülkelerinin kendi aralarında vize zorunluluğu yoktur, ancak birlik ülkeleri Türkiyeye vize zorunluluğu uygulamaktadır. Bazı AB ülkeleri, baska bir AB ülkesinde sürekli oturan TC yurttaslarını vizeden muaf tutmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti de bu ülkelerden bazılarına, orada yasayan Türkiye veya Türk kökenli yabancılara kolaylık sağlamak amacıyla vize uygulamaz.

                                     

1. Etimoloji

Türk Dil Kurumu ve Dil Derneğine göre "vize" sözcüğü, Fransızca visa sözcüğünden türetiyor, fakat Sevan Nisanyan Türkçe Etimolojik Sözlük e göre "vize", özgün olarak Latince videre görmek fiilinin visa çekiminden alınmıs Italyanca "visa" görüldü, görülmüstür sözcüğünden türetiyor, ve Türkçede ilk olarak 1889 yılında Ahmet Mithat tarafından viza olarak kullanılmıstır. Fransız Centre national de ressources textuelles et lexicales a göre Fransızca "visa" kelimesi de Latince "visa"dan alınmıstır. Ayrıca "vize"nin Italyanca karsılığı "visto"dur.