ⓘ Dike Kokaral

                                     

ⓘ Dike Kokaral

Dike Kokaral, Kuzey Aral Denizini çok daha büyük Güney Aral Denizinden ayıran, Aral Denizinin dar bir bölümünde 12 km uzunluğunda bir barajdır. Kanal, Seyhun Nehrinin azalan sularını korumakta ve daha büyük Güney Aralın kaderini belirleme pahasına Kuzey Aral Denizinin hasarlı ekolojisini sürdürmektedir. Barajın insası, Dünya Bankasının yardımıyla Ağustos 2005te tamamlandı. Baraj adını, onu Aral Denizinin diğer kıyısına bağlayacak ve kuzeyi güney denizlerinden ayıracak olan Kokaral yarımadasından almıstır.

                                     

1. Tarihi

Arala katkıda bulunan nehirlerin suları asamalı olarak sulama için yönlendirildikçe, Araldaki su seviyeleri düstü, kıyı geriledi ve su kalitesi aniden düstü. Kanal, yerel kumdan geçmiste iki kez insa edilmisti, ancak Kuzey Aral Denizindeki su seviyesi ve dolayısıyla setin baskısı yükselmeye basladığında güçlendirmek için gerekli olan finansman eksikliği nedeniyle 1992 ve 1998de set yıkandı. Bununla birlikte, setin durduğu kısa süre için, olumlu değisiklikler çoktan fark edildi, iklim daha ılıman hale geldi ve fauna kısmen restore edildi. Kanal yıkandığında, suyun çoğu Güney Aral Denizine döküldüğü için su seviyesi tekrar düstü. Bazı yerlerde Kuzey Aral kıyı seridi birkaç yüz metre kadar geri çekildi.

                                     

2. Kuzey Aralın deniz seviyesi

Kuzey Aralın su seviyesi yükseldi ve tuzluluğu azaldı. 2006 yılı itibarıyla, deniz seviyesinde bir miktar iyilesme, beklenenden daha erken kaydedildi. "Baraj, küçük Aralın deniz seviyesinin hızlı bir sekilde 30 metreden daha düsük bir seviyeden 38 metreye yükselmesine neden oldu ve 42 metre canlılık seviyesi olarak kabul edildi." Ekonomik açıdan önemli balık stokları geri döndü ve Kuzey Aral Denizini bir çevre felaketi olarak kaydeden gözlemciler, 2006 yılında geri dönen sularının kısmen balıkçılık endüstrisini canlandırdığını ve Ukraynaya kadar ihracat için bir av ürettiğini söyleyen raporlar karsısında sasırdılar. Bildirildiğine göre restorasyon, uzun süredir yok olan yağmur bulutlarına ve olası mikro iklim değisikliklerine yol açarak, bölgesel bir çöp kovası tarafından yutulan bir tarım sektörüne geçici umut ve küçülmüs denizde bir miktar genisleme getirdi. Liman kenti Aralın neredeyse 100 kilometre güneyinde geri çekilen deniz, 2015 yılı itibarıyla sadece 12 kilometre uzaklıkta.