ⓘ Insan Y-DNA haplogrubu

                                     

ⓘ Insan Y-DNA haplogrubu

Insan genetiğinde, bir insan Y kromozomu DNA haplogrubu, Y kromozomundaki DNAnın rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir haplogrup sınıflandırması terimidir. Birçok insan tarafından paylasılan mutasyonlara tek nükleotid polimorfizmi denir.

Insanlarda Y kromozomu, nesil basına yaklasık iki mutasyon geçirir. Y-DNA haplogrupları, her bir haplogrup için benzersiz olan yüzlerce hatta binlerce mutasyonu paylasan Y-kromozomu filogenetik ağacının ana dallarını temsil eder.

En son bilinen Y-kromozomal ata Y-MRCA, gayriresmî olarak Y kromozom Âdemi olarak da bilinir, su anda yasayan tüm erkeklerin patrilineal olarak sahip oldukları en yeni ortak atasıdır MRCA. Y kromozom Âdeminin yaklasık 236.000 yıl önce Afrikada yasadığı tahmin edilmektedir. Diğer popülasyonel darboğazlar incelenerek çoğu Avrasyalı erkeğin 69.000 yıl önce yasayan tek bir erkeğin soyundan geldiği de bulunmustur. Diğer büyük darboğazlar yaklasık 5.000 yıl önce meydana gelmistir ve bu olaylar sonucunda Avrasyalı erkeklerin çoğu atalarını 5000 yıl önce yasamıs bir düzine erkeğe kadar takip edebilmektedir.

                                     

1. Adlandırma kuralı

Y-DNA haplogrupları, bir dizi Y-DNA SNP isaretleyicisinin varlığı ile tanımlanır. Alt kladlar, Y kromozom filogenetik ağacında en asağıda bulunan SNP olan terminal SNP yardımı ile tanımlanır. Y Kromozom Konsorsiyumu YKK, ana Y-DNA haplogruplarını Adan Tye büyük harflerle isimlendiren bir sistem gelistirmis, alt kladların gösterimi içinse sayıları ve küçük harfleri kullanan bir sistemle longhand sınıflandırılabilir hale sokmustur. YKK shorthand isimlendirmesi ise, ana Y-DNA haplogruplarını yine harfler ile göstermekle birlikte, tire ile bu harfi alt grup ve alt kladlardan ayırmıs ve küçük harf ile sayı kullanımı yerine terminal SNP adını kullanmıstır. Örneğin R haplogrubunun, 1a M420 numaralı alt kladına mensup bir Y kromozomu, R1a longhand veya R-M420 shorthand seklinde gösterilebilir.

                                     

2. Okuma listesi

  • "Y-Haplogroup A Phylogenetic Tree". Mart 2013. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arsivlendi. Erisim tarihi: 30 Mart 2013. "Y-Haplogroup A Phylogenetic Tree". Mart 2013. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arsivlendi. Erisim tarihi: 30 Mart 2013. chart highlighting new branches added to the A phylotree in March 2013
  • Mendez, Fernando; Krahn, Thomas; Schrack, Bonnie; Krahn, Astrid-Maria; Veeramah, Krishna; Woerner, August; Fomine, Forka Leypey Mathew; Bradman, Neil; Thomas, Mark; Karafet, Tatiana M.; Hammer, Michael F. 7 Mart 2013. "An African American paternal lineage adds an extremely ancient root to the human Y chromosome phylogenetic tree" PDF. American Journal of Human Genetics. 92 3. ss. 454-9. doi:10.1016/j.ajhg.2013.02.002. PMC 3591855 $2. PMID 23453668. 24 Eylül 2019 tarihinde kaynağından PDF arsivlendi. Erisim tarihi: 19 Mart 2019.
                                     

3. Dıs bağlantılar

  • FTDNA 2008 Y-Kromozom Filogenetik Ağaç
  • Y Kromozomu Konsorsiyumu
  • ISOGG Y-DNA Haplogroup Ağacı30 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Genografik Projeden National Geographicten Insan Yolculuğu Atlası
  • Y-DNA Test Sirketi STR Marker Karsılastırma Tablosu4 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Y Haplogroups Haritası
  • Kerchnerın YDNA Haplogroup açıklamaları, projeleri ve bağlantıları27 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • DNA Mirasının Y-haplogroup haritası18 Subat 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Y-Kromozomlarıyla Paternal Ancestryi Kesfetmeye Iliskin Video Eğitimi
  • Y-DNA Etnografik ve Genografik Atlas ve Açık Kaynak Veri Derleme
  • Farklı Y kromozomal STR mutasyon oranlarının hız tablosu5 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Y-DNA Haplogroup ve Alt Bölüm Projeleri24 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Haplogroup Predictor27 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.