ⓘ Türkiye’de sera gazı emisyonu

                                     

ⓘ Türkiye’de sera gazı emisyonu

Türkiye’de sera gazı emisyonu ya da Türkiye’de sera gazı salınımı kisi basına yaklasık 6 tondur. Türkiye her yıl 500 milyon ton sera gazı salmaktadır. Bu oranla Türkiye, dünyanın yıllık salınımının yaklasık olarak %1ini meydana getirmektedir. Sera gazı salınımının yaklasık üçte biri kömür kaynaklıdır. Türkiye, sera gazı salınımının azaltılması hakkındaki Paris Anlasmasını ve Montreal Protokolünün Kigali Düzeltmesini imzaladı ama onaylamadı.

                                     

1. Kaynaklar

Türkiye Istatistik Kurumu TÜIK’in yayımladığı son sera gazı emisyonu envanterine göre 2019 yılında toplam emisyonlar 506.1 milyon Mt ton sera gazı CO 2eq olarak gerçeklesti.

2017 yılında Türkiye 526 milyon ton Mt sera gazı CO 2eq saldı %5.3 belirsizlik fakat 100 Mt orman vb. emdi. Yani net 426 Mt saldı %13.8 belirsizlik.

Türkiyenin en büyük sera gazı kaynağı kömürdür: 2016 yılında kömür yakımından 156 megaton karbondioksit sağlandı.

                                     

1.1. Kaynaklar Termik santralin yakıtı

2017 yılında Türkiyenin termik santraller 145 Mt CO 2eq saldı. Doğal gazın emisyon yoğunluğu kömürden daha düsük olduğu için doğalgaz az emisyonları ama fazla elektrik yaptı. Diğer tarafta doğalgazı neredeyse hepsi ithalat edildiğinden dolayı cari hesap açığı yükseldi.

                                     

1.2. Kaynaklar Kömür yakan termik santraller

2017 yılında Türkiye termik santraller kömürden 98 Mt CO 2eq saldı.

                                     

1.3. Kaynaklar Doğalgaz yakan termik santraller

2017 yılında Türkiye termik santraller doğalgazından 45 Mt CO 2eq saldı.

                                     

1.4. Kaynaklar Ulasım

2017 yılında ulasım 85 Mt CO 2eq saldı, neredeyse hepsi yollardan. Hava kirliliği hem iklim hem de sağlık sorunu.

                                     

1.5. Kaynaklar Endüstriyel islemler ve ürün kullanıma

Enerji hariç 2017 emisyonlarından %13’ünü Türk sanayisi sağladı. Demir, çelik ve çimento endüstri birincil enerjisinden %40 kullanır ve o endüstriler daha çevre dostu olmaya çalısır. Çimentonun karbonu çıkarmak için biyokütle gerekir ve Türkiye’de çok var hem de karbon yakalama ve depolama gerekir ama Türkiyede neredeyse yok. 2017 yılında demir ve çelik üretimi 21 Mt CO 2eq saldı.



                                     

1.6. Kaynaklar Tarım

Enerji mesela traktörün yakıtı hariç 2017 emisyonlarından %12’si tarımdan salındı. En çok enterik fermantasyon ve tarım toprağından. Tarımının yakıtı sübvansiyon var ve bazı seker fabrikaları kömür yakan küçük termik santraller var.

                                     

2. Siyaset

Çevre ve Sehircilik Bakanlığı ÇSB ye göre iklim değisikliği dünyanın en önemli problemleri arasında. Bazı ülkeler arasında Paris Anlasmasını henüz onaylamadı. Bu ülkeler arasında Irak, Iran ve Türkiye var.

                                     

3. Koordinasyon

Birlesmis Milletler nezdinde ÇSB Iklim Değisikliği Ulusal Odak Noktası olarak tanınmıstır. Bakanlığın Iklim Değisikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu IDHYKK Ulusal Seragazı Emisyon Envanter Sistemi yapar. Enerji Bakanlığı IDHYKK içinde.

Türkiyenin enerji politikası ve iklim stratejisi tutarsız. Paris Anlasması imzalandı ama onaylanmadı.

                                     

4. Paris Anlasması

Türkiye Paris Anlasması imzaladı ama onaylamadı. Dünyada az sayıda ülke anlasmayı onaylamadı: dünyanın sera gazı emisyonları %3, Iranın emisyonları %1.3, Türkiyenin emisyonları %1.2 ve az tanı küçük ülkeler.

                                     

5.1. Kaynakça Birlesmis Milletler Iklim Değisikliği Çerçeve Sözlesmesi

  • "Seventh National Communication version 2 of Turkey under the UNFCCC ayrıca bu uçüncu iki yıllık raporu" PDF. Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Sehircilik Bakanlığı. Ağustos 2019.
  • "Turkish Greenhouse Gas Inventory report ". Türkiye Istatistik Kurumu. Nisan 2019. 15 Nisan 2019 tarihinde kaynağından TUR_2019_2017_13042019_080716.xlsx arsivlendi. Erisim tarihi: 15 Nisan 2019.
  • "Report on the technical review of the seventh national communication of Turkey" PDF. Birlesmis Milletler Iklim Değisikliği Çerçeve Sözlesmesi. Haziran 2019. 31 Ekim 2019 tarihinde kaynağından PDF arsivlendi. Erisim tarihi: 4 Kasım 2019.
  • "Report on the individual review of the inventory submission of Turkey submitted in 2018" PDF. Birlesmis Milletler Iklim Değisikliği Çerçeve Sözlesmesi. Mayıs 2019. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından PDF arsivlendi. Erisim tarihi: 4 Kasım 2019.
  • "Report on the technical review of the third biennial report of Turkey" PDF. Birlesmis Milletler Iklim Değisikliği Çerçeve Sözlesmesi. Haziran 2019. 31 Ekim 2019 tarihinde kaynağından PDF arsivlendi. Erisim tarihi: 4 Kasım 2019.


                                     

5.2. Kaynakça Diğer

  • Climate Action Tracker 2019. Iklim eylemini artırmak: Sıfır emisyonlu bir topluma geçis için fırsatlar: YÖNETICI ÖZETI PDF. Climate Action Tracker.
  • OECD Subat 2019. "OECD Çevresel Performans Incelemeleri: Türkiye 2019". OECD. OECD Environmental Performance Reviews. doi:10.1787/653318da-tr.
  • Ayas, Ceren Ağustos 2020. Türkiye Ekonomisinin Karbondan Arındırılması: Uzun Vadeli Stratejiler ve Acil Çözüm Bekleyen Darboğazlar. CAN Europe, SEE Change Net, TEPAV.
  • 2019-2023 Strateji̇k Plani PDF. Enerji Bakanlığı. Mayıs 2020.


                                     

6. Dıs bağlantılar

  • BBC:Iklim değisikliği7 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Türkiye 2021 Ulusal Envanter Raporu BM Iklim Değisikliği. 13 Nisan 2021
  • Türkiyede iklim eylemini arttırmak
  • Avrupa Çevre Ajansı
  • Türkiye 2018 Yıllık Envanter Durum Raporu. BM Iklim Değisikliği. 5 Haziran 2018.
  • Entegre Çevre Bilgi Sistemi
  • Türkiye 2021 Ortak Raporlama Format Tabloları BM Iklim Değisikliği. 13 Nisan 2021
  • Arazi Kullanımı, Arazi Kullanım Değisikliği ve Ormancılık AKAKDO Sektöründe Gelismis Analitik Temelin Olusturulmasına Yönelik Teknik Destek
  • Sera Gazı Emisyonlarının Izlenmesi, Raporlanması ve Doğrulanması MRV Konusunda Kapasite Gelistirme Projesi